برند BELIMO | معرفی کامل محصولات، عملگرها، شیرهای کنترلی، سنسورها و تجهیزات اتوماسیون HVAC
BELIMO یکی از برندهای شناختهشده در حوزه تجهیزات و تکنولوژی HVAC، اتوماسیون ساختمان و کنترل سیستمهای گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع است. تمرکز اصلی Belimo بر توسعه و تولید تجهیزات میدانی یا HVAC Field Devices شامل عملگرهای دمپر (Damper Actuators)، شیرهای کنترلی (Control Valves)، سنسورها و کنتورها (Sensors & Meters) است. این تجهیزات برای کنترل دقیق جریان هوا، آب، دما، فشار، رطوبت و انرژی در ساختمانها و تأسیسات استفاده میشوند.
برند Belimo در سال 1975 در Gossau سوئیس تأسیس شد و در سال 1976 نخستین عملگر موتورایز دمپر با اتصال مستقیم را معرفی کرد. این فناوری باعث کاهش قابلتوجه زمان نصب و حذف بخشی از مکانیزمهای لینک و اتصالات متداول شد. Belimo در ادامه فعالیت خود حوزه محصولاتش را از کنترل دمپر به شیرهای کنترلی، سنسورها، کنتورها و راهکارهای هوشمند HVAC گسترش داد.
BELIMO چیست؟
Belimo یک شرکت تخصصی در زمینه کنترل و اتوماسیون تجهیزات HVAC است.
تمرکز این برند روی تجهیزاتی است که بین سیستم مکانیکی ساختمان و سیستم مدیریت و اتوماسیون ساختمان قرار میگیرند.
به زبان ساده، محصولات Belimo کمک میکنند سیستم HVAC بتواند:
- جریان هوا را کنترل کند
- دمپرها را باز و بسته یا تنظیم کند
- جریان آب گرم و سرد را کنترل کند
- دما را اندازهگیری کند
- فشار را اندازهگیری کند
- رطوبت را اندازهگیری کند
- کیفیت هوای داخل ساختمان را پایش کند
- مصرف انرژی را اندازهگیری کند
- تجهیزات را با سیستم مدیریت ساختمان BAS/BMS یکپارچه کند
- عملکرد سیستمهای گرمایش و سرمایش را بهینه کند
Belimo در معرفی رسمی شرکت، فعالیت اصلی خود را بر Damper Actuators، Control Valves، Sensors و Meters متمرکز میداند.
تاریخچه برند BELIMO
شرکت Belimo در سال 1975 در سوئیس تأسیس شد.
یکی از مهمترین نقاط تاریخ Belimo مربوط به سال 1976 است؛ زمانی که نخستین Motorized Damper Actuator این شرکت معرفی شد.
این عملگر مستقیماً روی شفت دمپر نصب میشد و طبق تاریخچه رسمی Belimo، زمان نصب را حدود دو سوم کاهش میداد و تعداد نقاط مستعد خرابی را نیز کم میکرد.
در سالهای بعد Belimo فناوریهای مختلفی را توسعه داد:
- 1976: نخستین عملگر موتورایز دمپر
- 1978: عملگر الکترونیکی Fire & Smoke
- 1984: نسل جدید Spring Return Actuators
- 1984: ورود به فناوری کنترل جریان هوا
- 1988: توسعه عملگرهای قدرتمندتر
- 1992: استفاده از موتورهای Brushless DC و میکروپردازنده
- 1998: ورود گستردهتر به حوزه شیرهای آب و سیستمهای هیدرونیک
- سالهای بعد: توسعه Energy Valve، سنسورها، کنتورها و تجهیزات هوشمند HVAC
Belimo در سال 2025 پنجاهمین سال فعالیت خود را جشن گرفت.
محصولات BELIMO
محصولات Belimo را میتوان به چند گروه اصلی تقسیم کرد:
- Damper Actuators – عملگرهای دمپر
- Control Valves – شیرهای کنترلی
- Sensors / Meters – سنسورها و کنتورها
- Systems – سیستمها و راهکارهای هوشمند
- RetroFIT+ – تجهیزات و راهکارهای جایگزینی و بازسازی
- Solutions – راهکارهای تخصصی ساختمان و HVAC
این ساختار بر اساس دستهبندی رسمی Belimo است.

1. عملگر دمپر BELIMO | Belimo Damper Actuators
یکی از مهمترین و شناختهشدهترین محصولات Belimo، عملگر دمپر یا Damper Actuator است.
عملگر دمپر یک تجهیز الکترومکانیکی است که برای حرکت دادن و کنترل موقعیت دمپرهای سیستم تهویه استفاده میشود.
عملگر میتواند دمپر را:
- باز کند
- ببندد
- در یک موقعیت مشخص نگه دارد
- بهصورت تدریجی تنظیم کند
- از طریق سیستم اتوماسیون ساختمان کنترل کند
Belimo عملگرهای دمپر را برای کاربردهای On/Off، Modulating، Communicating و همچنین کاربردهای مربوط به Life Safety ارائه میکند.

دستهبندی عملگرهای دمپر Belimo
طبق کاتالوگ و سایت رسمی Belimo، این گروه شامل موارد زیر است:
Non Fail-Safe Actuators
عملگرهای بدون عملکرد Fail-Safe که برای طیف وسیعی از کاربردهای HVAC مورد استفاده قرار میگیرند.
نمونههایی از خانوادههای این بخش شامل:
- AMB
- AMX
- GM
- GMB
- NM
- NMB
- LM
- LMB
- SM
- PM
است.
برای مثال، در فروشگاه رسمی Belimo مدلهایی مانند AMB24-3، AMB24-MFT، AMB24-SR و AMB24-IP دیده میشوند.
Fail-Safe Actuators
این عملگرها در شرایط خاص میتوانند در صورت قطع برق یا شرایط تعریفشده به موقعیت ایمن بازگردند.
این قابلیت در سیستمهایی که وضعیت دمپر از نظر ایمنی اهمیت دارد بسیار مهم است.
Outdoor Protected Actuators
این گروه برای کاربردهایی طراحی شده که تجهیز در معرض شرایط محیطی و فضای بیرونی قرار دارد.
Quick Running Actuators
Quick Running Actuators برای کاربردهایی طراحی شدهاند که سرعت حرکت عملگر اهمیت دارد.
Belimo این گروه را در انواع حرکت Rotary و Linear ارائه میکند.
نمونههایی از مدلهای موجود در این خانواده عبارتاند از:
- AHQB24-1-100
- AHQB24-MFT-100
- AHQX24-1-100
- AHQX24-MFT-100
- AMQB24-1
- AMQB24-MFT
- LMQB24-1
- LMQB24-MFT
- NKQB24-1
- NKQB24-SR
Linear Actuators
Linear Actuator یا عملگر خطی برای کاربردهایی استفاده میشود که حرکت خروجی به صورت خطی مورد نیاز است.
Belimo مدلهای مختلفی با طول کورس متفاوت ارائه میکند.
از نمونههای این خانواده میتوان به:
- AHB24-3-100
- AHB24-3-200
- AHB24-SR-100
- AHB24-SR-200
- AHX24-3-100
- AHX24-3-200
- AHX24-MFT-100
- AHX24-MFT-200
- LHB24-3-100
اشاره کرد.
Fire & Smoke Actuators | عملگرهای ضدحریق و دود BELIMO
یکی از بخشهای مهم محصولات Belimo، Fire & Smoke Actuators است.
این عملگرها برای استفاده با:
- Fire Dampers
- Smoke Dampers
- Combination Fire & Smoke Dampers
در سیستمهای تهویه و HVAC طراحی شدهاند.
از مدلهای موجود در این گروه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- FSAF24A
- FSAF120A
- FSAF230A
- FSAFB24-SR
- FSLF24
- FSLF120
- FSLF230
- FSNF24 US
- FSTF24 US
برای مثال، مدل FSAF24A یک Fire & Smoke Actuator با ولتاژ AC/DC 24V، گشتاور 20 Nm و عملکرد On/Off است.
Airflow Measurement and Control
Belimo علاوه بر عملگرهای معمول دمپر، تجهیزات مربوط به اندازهگیری و کنترل جریان هوا نیز ارائه میکند.
این تجهیزات در کاربردهایی مانند:
- VAV
- کنترل جریان هوا
- تهویه مطبوع
- اتاقهای حساس
- کنترل فشار
- سیستمهای هوای تازه
- ساختمانهای هوشمند
قابل استفاده هستند.
2. شیرهای کنترلی BELIMO | Belimo Control Valves
گروه بسیار مهم دیگر محصولات Belimo، Control Valves است.
شیرهای کنترلی برای تنظیم جریان سیال در سیستمهای HVAC و هیدرونیک مورد استفاده قرار میگیرند.
Belimo در این بخش مجموعهای از شیرهای مختلف را ارائه میکند.

دستهبندی شیرهای Belimo
Energy Valve
Belimo Energy Valve یکی از محصولات شناختهشده این شرکت است.
این راهکار برای کنترل و مدیریت انرژی در سیستمهای هیدرونیک HVAC طراحی شده و میتواند اطلاعات عملکرد و انرژی را در اختیار سیستم قرار دهد.
Energy Valve در پروژههایی مانند:
- سیستمهای سرمایش
- سیستمهای گرمایش
- چیلر
- هواساز
- سیستمهای آب سرد
- سیستمهای آب گرم
- ساختمانهای هوشمند
کاربرد دارد.

Pressure Independent Control Valves
PICV یا Pressure Independent Control Valve یکی از خانوادههای مهم شیرهای Belimo است.
این شیرها برای کنترل جریان مستقلتر از تغییرات فشار سیستم طراحی شدهاند و در سیستمهای گرمایش و سرمایش ساختمان کاربرد دارند.
کاربردها:
- هواساز
- فنکویل
- چیلر
- سیستمهای آب سرد
- سیستمهای آب گرم
- ساختمانهای تجاری
- ساختمانهای اداری
- بیمارستانها
- مراکز داده

Zone Valves
Zone Valve برای کنترل جریان در زونها و بخشهای مختلف سیستم HVAC استفاده میشود.
از کاربردهای آن میتوان به:
- فنکویل
- سیستمهای منطقهای
- کنترل دمای فضا
- گرمایش
- سرمایش
- سیستمهای هیدرونیک
اشاره کرد.

Characterized Control Valves
این شیرها برای کنترل دقیق جریان و تطبیق مشخصات جریان با نیاز سیستم طراحی شدهاند.
Ball Valves
Belimo طیف مختلفی از Ball Valve ها را برای کاربردهای HVAC ارائه میکند.
این شیرها همراه با عملگر میتوانند برای کنترل اتوماتیک جریان سیال مورد استفاده قرار گیرند.
Butterfly Valves
Butterfly Valve یا شیر پروانهای Belimo در سیستمهای با سایز و دبی بالاتر کاربرد دارد.
از کاربردهای رایج:
- سیستم آب سرد
- سیستم آب گرم
- HVAC
- چیلر
- هواساز
- تأسیسات ساختمانی
- سیستمهای هیدرونیک
است.

Globe Valves
Globe Valve نیز یکی از خانوادههای محصولات Belimo است.
نمونههایی از محصولات Belimo شامل ترکیب Globe Valve + Actuator هستند؛ مانند مدلهایی که با کدهای G و EVX در فروشگاه رسمی Belimo عرضه میشوند.

Potable Water Valves
Belimo برای کاربردهای مربوط به آب آشامیدنی نیز شیرهای اختصاصی ارائه میکند.
این محصولات برای سیستمهایی طراحی شدهاند که کنترل آب مصرفی و آشامیدنی اهمیت دارد.
3. سنسورها و کنتورهای BELIMO | Sensors & Meters
سومین گروه اصلی محصولات Belimo شامل Sensors / Meters است.
این محصولات برای اندازهگیری و پایش پارامترهای مختلف HVAC استفاده میشوند.
طبق اطلاعات رسمی Belimo، محصولات این بخش میتوانند پارامترهایی مانند:
- دما
- رطوبت
- فشار هوا
- فشار آب
- جریان
- CO₂
- VOC
- کیفیت هوا
- نشتی آب
- انرژی حرارتی
را اندازهگیری یا پایش کنند.

Duct Sensors
Duct Sensor برای نصب در کانال هوا استفاده میشود.
پارامترهای قابل اندازهگیری بسته به مدل شامل:
- Temperature
- Pressure
- Humidity
- Air Quality
است.
Pipe Sensors
Pipe Sensors برای نصب روی یا در ارتباط با لولههای سیستم HVAC استفاده میشوند.
این تجهیزات میتوانند برای اندازهگیری:
- فشار
- دما
- جریان
- رطوبت
استفاده شوند.
Outdoor Sensors
سنسورهای فضای بیرونی Belimo برای اندازهگیری پارامترهای محیطی مانند:
- دما
- فشار
- رطوبت
- کیفیت هوا
مورد استفاده قرار میگیرند.
Room Sensors
Room Sensors برای اندازهگیری شرایط داخل فضا طراحی شدهاند.
بسته به مدل، پارامترهایی مانند:
- دما
- رطوبت
- CO₂
اندازهگیری میشوند.
Gas Monitors
Belimo همچنین Gas Monitoring Devices را ارائه میکند.
این تجهیزات برای پایش گازها و کاربردهای مرتبط با کیفیت هوا و ایمنی مورد استفاده قرار میگیرند.
Water Meters و Thermal Energy Meters
کنتورهای Belimo برای اندازهگیری جریان و انرژی آب مورد استفاده قرار میگیرند.
Belimo در این حوزه از فناوریهایی مانند Ultrasonic Transit-Time برای اندازهگیری جریان استفاده میکند و Thermal Energy Meters را برای اندازهگیری جریان و انرژی حرارتی ارائه میدهد.
4. سیستمها و راهکارهای هوشمند BELIMO | Belimo Systems
Belimo فقط تولیدکننده قطعات منفرد نیست و مجموعهای از راهکارهای سیستم را نیز ارائه میکند.
دسته Systems شامل موارد زیر است:
- Energy Valve
- Economizer
- Room Solutions
- Bus Integration
- IoT Actuators
- Accessories
Belimo Energy Valve
Energy Valve یکی از مهمترین راهکارهای Belimo برای سیستمهای هیدرونیک است.
این محصول با هدف کنترل جریان و مدیریت انرژی در سیستمهای HVAC استفاده میشود.
در پروژههایی که کنترل انرژی، پایش عملکرد و بهینهسازی سیستم سرمایش یا گرمایش اهمیت دارد، Energy Valve میتواند بخشی از راهکار کنترلی سیستم باشد.
Belimo Economizer
Belimo ZIP Economizer برای سیستمهای Airside Economizing و کنترل هوای بیرون در تجهیزات HVAC طراحی شده است.
این سیستم میتواند برای:
- Free Cooling
- کنترل هوای تازه
- بهینهسازی مصرف انرژی
- تشخیص خطا
- کنترل Rooftop Unit
- سیستمهای تهویه
استفاده شود.
Belimo برای ZIP Economizer قابلیتهایی مانند تنظیم و عیبیابی، Plug & Play، Fault Detection و Diagnostics را معرفی کرده است.
Belimo Room Solutions
راهکارهای Room Solutions برای کنترل شرایط محیط داخلی ساختمان طراحی شدهاند و میتوانند سنسورها، عملگرها و سیستم کنترل را در سطح اتاق یا فضای داخلی به هم مرتبط کنند.
کاربرد:
- ساختمان اداری
- هتل
- بیمارستان
- مدرسه
- ساختمان تجاری
- مراکز عمومی
- ساختمان هوشمند
Belimo IoT Actuators
نسل جدیدی از تجهیزات Belimo قابلیتهای ارتباطی و دیجیتال را در اختیار سیستم مدیریت ساختمان قرار میدهند.
این تجهیزات میتوانند اطلاعات عملکردی را در اختیار سیستم کنترل قرار دهند.
Bus Integration و ارتباط Belimo با BMS
یکی از نقاط مهم محصولات هوشمند Belimo، امکان ارتباط برخی تجهیزات با سیستم Building Automation System یا BAS/BMS است.
طبق اطلاعات رسمی Belimo، برخی عملگرهای ارتباطی از پروتکلهایی مانند:
- BACnet
- Modbus
- MP-Bus
پشتیبانی میکنند و برخی مدلها قابلیت NFC برای تنظیم، راهاندازی و عیبیابی سریع دارند.
این قابلیتها باعث میشوند اطلاعات تجهیز، موقعیت عملگر، دادههای سنسور و پارامترهای عملیاتی در سیستم اتوماسیون قابل مشاهده و مدیریت باشند.
5. RetroFIT+ BELIMO
یکی دیگر از بخشهای مهم Belimo، RetroFIT+ است.
هدف RetroFIT+ کمک به جایگزینی تجهیزات قدیمی و ارتقای سیستمهای HVAC موجود است.
این بخش شامل راهکارهایی برای جایگزینی:
- Fire & Smoke Actuators
- Damper Actuators
- Control Valve/Actuators
- Butterfly Valve/Actuators
- Globe Valve/Actuators
- Economizer
- Sensors/Meters
است.
بنابراین اگر یک ساختمان دارای تجهیزات قدیمی باشد، ممکن است بتوان با استفاده از راهکارهای RetroFIT+ Belimo، تجهیز موجود را با راهکار جدید جایگزین کرد.
کاربرد محصولات BELIMO در صنایع و ساختمانها
محصولات Belimo در طیف گستردهای از پروژههای HVAC و ساختمان استفاده میشوند.
ساختمانهای اداری
در ساختمانهای اداری، تجهیزات Belimo برای:
- کنترل دمپر
- کنترل آب سرد و گرم
- کنترل فنکویل
- سنجش دما
- سنجش CO₂
- کنترل اتاق
- مدیریت انرژی
قابل استفاده هستند.
بیمارستانها
در بیمارستانها کنترل دقیق:
- دما
- فشار
- کیفیت هوا
- جریان هوا
- تهویه
- سیستمهای سرمایش و گرمایش
اهمیت زیادی دارد و تجهیزات HVAC Belimo میتوانند در این سیستمها استفاده شوند.
هتلها
در هتلها، کنترل مستقل اتاقها و مدیریت انرژی اهمیت دارد.
مراکز داده
Belimo راهکارهای اختصاصی برای Data Center Cooling Solutions نیز معرفی میکند.
مراکز تجاری
در ساختمانهای تجاری بزرگ، استفاده از شیرهای کنترلی، عملگرها، سنسورها و تجهیزات ارتباطی برای مدیریت HVAC اهمیت زیادی دارد.
کارخانهها و تأسیسات صنعتی
محصولات Belimo در سیستمهای تهویه، کنترل هوا، تجهیزات حرارتی و سیستمهای آب سرد و گرم تأسیسات نیز قابل استفاده هستند.
نمونه مدلها و کدهای محصولات BELIMO
برای اینکه مقاله از نظر جستجوی مدلها پوشش بیشتری داشته باشد، میتوان نام مدلها را در بخشهای مرتبط به شکل طبیعی وارد کرد.
نمونه عملگرهای Belimo
- AMB24-3
- AMB24-MFT
- AMB24-SR
- AMB24-IP
- AMX24-3
- AMX24-MFT
- AMX24-SR
- GM24A-MOD
- GMB24-IP
- NM24A-MOD
- NMB24-IP
- SM24A-MOD
- LMB24-IP
- PM Series
این خانوادهها در سبد محصولات رسمی Belimo و بخش ارتباطات دیجیتال آن دیده میشوند.
نمونه عملگرهای سریع و خطی
- AHQB24-1-100
- AHQB24-MFT-100
- AHQX24-1-100
- AHQX24-MFT-100
- AMQB24-1
- AMQB24-MFT
- LMQB24-1
- LMQB24-MFT
- AHB24-3-100
- AHB24-SR-100
- AHX24-MFT-100
نمونه Fire & Smoke Actuator
- FSAF24A
- FSAF120A
- FSAF230A
- FSAFB24-SR
- FSLF24
- FSLF120
- FSLF230
- FSNF24 US
- FSTF24 US
چگونه مدل مناسب BELIMO را انتخاب کنیم؟
انتخاب محصول Belimo باید بر اساس کاربرد و مشخصات واقعی سیستم انجام شود.
برای انتخاب Damper Actuator باید مواردی مانند:
- نوع دمپر
- گشتاور مورد نیاز
- ولتاژ
- نوع کنترل
- On/Off یا Modulating بودن
- Fail-Safe بودن یا نبودن
- سرعت حرکت
- شرایط محیطی
- نوع ارتباط با BMS
بررسی شود.
برای انتخاب Control Valve نیز مواردی مانند:
- نوع سیال
- دبی
- فشار
- سایز لوله
- نوع شیر
- مشخصات جریان
- نوع عملگر
- ولتاژ
- سیگنال کنترلی
- نوع سیستم HVAC
اهمیت دارد.
برای Sensors/Meters نیز باید پارامتر مورد اندازهگیری، محل نصب، محدوده اندازهگیری، نوع خروجی و ارتباط با سیستم کنترل بررسی شود.
BELIMO و اتوماسیون ساختمان
یکی از مهمترین کاربردهای محصولات Belimo، اتصال تجهیزات فیلد به سیستم اتوماسیون ساختمان است.
در یک سیستم هوشمند HVAC میتوان اجزای مختلفی مانند:
Sensor → Controller/BMS → Actuator → Valve/Damper
را در یک زنجیره کنترلی قرار داد.
سنسور شرایط محیط یا فرآیند را اندازهگیری میکند، سیستم کنترل بر اساس اطلاعات دریافتی تصمیم میگیرد و عملگر یا شیر کنترلی، وضعیت تجهیزات مکانیکی را تغییر میدهد.
تجهیزات ارتباطی Belimo میتوانند این فرآیند را به سیستمهای BAS/BMS متصل کنند.
مزایای استفاده از تجهیزات BELIMO
مهمترین دلایل استفاده از تجهیزات Belimo در پروژههای HVAC عبارتاند از:
- کنترل دقیق تجهیزات HVAC
- امکان استفاده در سیستمهای اتوماسیون ساختمان
- تنوع بالای عملگرها
- تنوع شیرهای کنترلی
- طیف گسترده سنسورها و کنتورها
- راهکارهای ارتباطی دیجیتال
- راهکارهای مدیریت انرژی
- تجهیزات مخصوص Retrofit
- تجهیزات مخصوص Fire & Smoke
- راهکارهای مربوط به ساختمان هوشمند
Belimo همچنین روی کاهش مصرف انرژی و افزایش بهرهوری سیستمهای HVAC تمرکز دارد.
تفاوت دستههای اصلی محصولات BELIMO
| دسته | وظیفه اصلی | کاربرد |
|---|---|---|
| Damper Actuator | حرکت و کنترل دمپر | سیستم تهویه |
| Control Valve | کنترل جریان سیال | گرمایش و سرمایش |
| Sensor | اندازهگیری پارامترها | HVAC و BMS |
| Meter | اندازهگیری جریان و انرژی | مدیریت انرژی |
| Energy Valve | کنترل و مدیریت انرژی هیدرونیک | چیلر و HVAC |
| Economizer | مدیریت هوای بیرون و Free Cooling | تهویه |
| IoT Actuator | کنترل و ارتباط دیجیتال | ساختمان هوشمند |
| RetroFIT+ | جایگزینی تجهیزات قدیمی | بازسازی HVAC |
جمعبندی برند BELIMO
BELIMO یک برند تخصصی در حوزه HVAC و اتوماسیون ساختمان است که بخش مهمی از محصولات آن را تجهیزات میدانی تشکیل میدهند.
مهمترین خانوادههای محصولات Belimo عبارتاند از:
Belimo Damper Actuators
Belimo Control Valves
Belimo Sensors
Belimo Meters
Belimo Energy Valve
Belimo Fire & Smoke Actuators
Belimo Airflow Measurement and Control
Belimo Economizer
Belimo Room Solutions
Belimo IoT Actuators
Belimo Bus Integration
این محصولات در ساختمانهای اداری، تجاری، بیمارستانها، هتلها، مراکز داده، کارخانهها و پروژههای مختلف HVAC و اتوماسیون ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند.
Belimo RetroFIT+